Στα άδυτα της τρομοκρατίας

ÁÖÉÎÇ ÁÍÔÉÐÑÏÅÄÑÏÕ ÇÐÁ JOE BIDEN ÅÐÉÓÇÌÇ ÅÐÉÓÊÅØÇ

Οι αιματηρές τρομοκρατικές επιθέσεις στις Βρυξέλλες αλλά και το πρόσφατο περιστατικό αεροπειρατείας των Αιγυπτιακών Αερογραμμών στο αεροδρόμιο της Λάρνακας πυροδότησαν, όπως ήταν αναμενόμενο, ένα νέο κύκλο συζήτησης αναφορικά με τη διαχείριση των ζητημάτων ασφαλείας στην Κύπρο, δεδομένης της τουρκικής κατοχής αλλά και του ευρύτερου γεωπολιτικού περιβάλλοντος της Μέσης Ανατολής. Στο πλαίσιο αυτό, ο Σύλλογος Αξιωματικών Κυπριακού Στρατού, σε συνεργασία με το Κολέγιο Λήδρα, διοργάνωσαν την Πέμπτη εκδήλωση με θέμα «Στα άδυτα της τρομοκρατίας – Κινδυνεύει ή όχι η Κύπρος». Ομιλητές ήταν ο Συνταγματάρχης Ε.Α. Σάββας Καλεντερίδης, ο Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης, ο Συνταγματάρχης Ε.Α. Άντης Λοΐζου και ο Υποψήφιος Διδάκτωρ σε Θέματα Ασφάλειας και Πληροφοριών Νικόλας Στυλιανού.Την όλη εκδήλωση συντόνιζε ο Δικηγόρος Νικόλας Κωνσταντινίδης, ενώ εκ μέρους του Συλλόγου αξιωματικών προλόγισε ο Συνταγματάρχης Χρήστος Ψαράς. Αξίζει να σημειωθεί ότι το παρών του έδωσε και ο Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς Αντιστράτηγος Γεώργιος Μπασιακούλης, ο πρώην Υπαρχηγός της Ε.Φ. Αντιστράτηγος κ. Φοίβος Κλόκκαρης, ενώ υπήρχαν και άνθρωποι από το Υπουργείο Εξωτερικών, πρώην στελέχη της ΚΥΠ, ακαδημαϊκοί και αριθμός φοιτητών.


Σε ασφυξία οι τζιχαντιστές

Σε ζωντανή τηλεδιάσκεψη από την Αθήνα, ο Σάββας Καλεντερίδης αναφέρθηκε αρχικά στον αγώνα της ΕΟΚΑ και ζήτησε να διατηρηθεί ζωντανή η μνήμη των Ηρώων. Έπειτα ανέλυσε τα σημάδια της ρήξης των σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας, η οποία επιστεγάστηκε από την αβεβαιότητα πραγματοποίησης συνάντησης μεταξύ Ερντογάν και Ομπάμα, κατά τη διάρκεια του πρόσφατου ταξιδιού του δευτέρου στην Ουάσιγκτον. Στη συνέχεια, ο κ. Καλεντερίδης σημείωσε πως τις τελευταίες μέρες αναμένεται να κλείσει και το τελευταίο κέντρο διερχομένων τζιχαντιστών στο έδαφος της Τουρκίας, που είναι η πόλη Μέντις δυτικά από το Κομπανί πράγμα που ενδεχομένως να σηματοδοτήσει την αρχή του τέλους για το Ισλαμικό Κράτος.

Αφού εξήγησε τους λόγους της συνεργασίας ΗΠΑ-Ρωσίας στην περιοχή της Συρίας, με στόχο την απελευθέρωση της πόλης Ράκα, ο κ. Καλεντερίδης δήλωσε πως είναι πιθανή η απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη βάση του Ινσιρλίκ. «Θα εξαλειφθεί η βασική πηγή της τρομοκρατίας, το Ισλαμικό Κράτος, και τις περιοχές τους θα αναλάβουν να διαχειριστούν οι ΗΠΑ, η Ρωσία, ο Άσαντ, οι Κούρδοι και η Βαγδάτη», δήλωσε ο κ. Καλεντερίδης, τονίζοντας ωστόσο πως το πρόβλημα για Κύπρο, Ελλάδα και Ευρώπη θα είναι πλέον η αντιμετώπιση των 35 με 40 περίπου χιλιάδων τζιχαντιστών ευρωπαϊκής καταγωγής. Μέσα σε αυτό πλαίσιο τόνισε την ανάγκη συντονισμού των υπηρεσιών πληροφοριών, για πρόληψη μελλοντικών τρομοκρατικών κτυπημάτων.

Οι επιπτώσεις της Ε.Ε.

Τον λόγο στη συνέχεια έλαβε Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης, ο οποίος ανέλυσε συνοπτικά τον τρόπο με τον οποίο η τρομοκρατία αλλάζει τον γεωπολιτικό χάρτη, επιφέροντας ανακατατάξεις σε Ευρώπη, Κύπρο και Μ. Ανατολή. Παραλληλίζοντας τον αγώνα της ΕΟΚΑ με τον αγώνα που θα κληθεί να αναλάβει η Ευρώπη για απελευθέρωση από την τρομοκρατία, ο Δρ Χαραλαμπίδης ανέλυσε στη συνέχεια τις καταβολές της τρομοκρατίας, επικαλούμενος τη μανιχαϊστική παρερμηνεία του Κορανίου από την Αλ Κάιντα. Η δυτική παγκοσμιοποίηση, υπογράμμισε, εκλαμβάνεται ως απειλή από τους τζιχαντιστές, ενώ το νέο μόρφωμα της ISIS διαφέρει από την Αλ Κάιντα, αφού διαθέτει δικό του στρατό και πολιτική δομή, είναι αυτοχρηματοδοτούμενο και ελέγχει φυσικούς πόρους (νερό).

Αναφορικά με τις τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη, σημείωσε πως το κτύπημα στη Γαλλία είχε συμβολικό χαρακτήρα, αφού το Παρίσι είναι το σύμβολο του Διαφωτισμού και πρότυπο δυτικού κοσμοπολιτισμού. Από την άλλη, το κτύπημα στις Βρυξέλλες υπήρξε, όπως είπε, απάντηση στις συλλήψεις ηγετικών στελεχών των τζιχαντιστών, σημειώθηκε τη Μεγάλη Τρίτη των Καθολικών και στρεφόταν εναντίον της πρωτεύουσας της θεσμικής ολοκλήρωσης της Ε.Ε. Μεταξύ άλλων έθιξε το πρόβλημα της έλλειψης μηχανισμών, θεσμών και ηγετών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τονίζοντας πως μετά τις συγκεκριμένες επιθέσεις απειλείται η Σένγκεν, ανατρέπεται η Συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας, ενώ ελλοχεύει και ο κίνδυνος νέων κτυπημάτων από τους 4.000 χιλιάδες τζιχαντιστές που έχουν εκπαιδευτεί και επέστρεψαν πάλι στην Ευρώπη.

Τέλος, υπογράμμισε πως η έλλειψη συντονισμού των μηχανισμών ασφάλειας πληροφοριών σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα σηματοδοτήσει την επιστροφή στα έθνη-κράτη εις βάρος του ευρωπαϊκού κοινοτισμού, λόγω ακριβώς της αδυναμίας της προάσπισης της ασφάλειας των πολιτών τους. Επιπλέον, ο Δρ Χαραλαμπίδης προειδοποίησε για την επερχόμενη αναβάθμιση του ρόλου των ΗΠΑ στην Ευρώπη, που θα επιχειρήσουν θα θέσουν υπό έλεγχο τα ευρωπαϊκά κράτη, ως αποτέλεσμα την απουσίας καλά οργανωμένων μηχανισμών και πληροφοριών ασφαλείας.

Ε.Δ. και τρομοκρατία

Αρχίζοντας την ομιλία του, ο Άντης Λοΐζου έκανε αναφορά στα προφητικά λόγια του διευθυντή του ρωσικού ινστιτούτου στρατηγικών μελετών Στρατηγού Λεονίδ Ρεσνέτικοφ, ο οποίος είπε: «Οι τζιχαντιστές κήρυξαν πόλεμο στην Ευρώπη, χρησιμοποιώντας ως μαχητές τους ίδιους τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης πολλές φορές.

Δεν πρόκειται για έξαρση της τρομοκρατίας, αλλά για πραγματικό πόλεμο». Έπειτα απαρίθμησε τους επιδιωκόμενους σκοπούς των τζιχαντιστών, οι οποίοι είναι ο εκφοβισμός του λαού, ο εντυπωσιασμός περί των ικανοτήτων, δυνατοτήτων και της αποφασιστικότητας των τρομοκρατών, η διεθνοποίηση των στόχων τους, η δημιουργία κλίματος αβεβαιότητας, τρόμου και ανασφάλειας, η πρόκληση οικονομικών επιπτώσεων, η αποσταθεροποίηση των ομαλών ρυθμών ζωής, ο έμμεσος εκβιασμός τρίτων χωρών προκειμένου να διασφαλίσουν οφέλη, και επηρεασμός της κοινής γνώμης υπέρ των απόψεων και θέσεων των τρομοκρατών. Αφού έκανε μια σύντομη ιστορική αναδρομή στο φαινόμενο της τρομοκρατίας από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες του 1970 στη γερμανική τρομοκρατική οργάνωση Baader-Meinhof (1970 – 1998) και στην Action Directe στη Γαλλία (1973 – 1985), κατέληξε στη δράση της 17 Νοέμβρη στην Ελλάδα, παραθέτοντας τους τρόπους δράσης κάθε περίπτωσης ξεχωριστά.

Ο Συνταγματάρχης Ε.Α. ανέλυσε, στη συνέχεια, με λεπτομέρεια το πότε επιβάλλεται ή όχι η εμπλοκή των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ) στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Ενδεικτικά, μερικοί από τους λόγους εμπλοκής είναι όταν η Αστυνομία είναι ανεκπαίδευτη και οι αντιτρομοκρατικές δυνάμεις δεν επαρκούν αριθμητικά, λόγω έκτασης της χώρας, όταν οι ΕΔ είναι επαρκώς εκπαιδευμένες και για λόγους εξύψωσης του ηθικού.

Αντιθέτως, η εμπλοκή των ΕΔ δεν κρίνεται αναγκαία, όταν η χώρα ευρίσκεται σε πόλεμο, κατέχεται από ξένες δυνάμεις που είναι πολλαπλάσιες των δικών της, και όταν υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθούν αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία και πολύ περισσότερο στον τουρισμό. «Θεωρώ αστείο, κατά το επιεικέστερον, να αποδυναμώνονται οι ήδη ισχνές και υποπολλαπλάσιες του κατακτητή ΕΔ, προκειμένου να ενισχυθεί η Αστυνομία, κινδυνεύοντας να επωμιστεί η ΕΦ τις ευθύνες», δήλωσε καταληκτικά ο Άντης Λοΐζου, ο οποίος κάλεσε σε ενίσχυση της Αστυνομίας, ενδυνάμωση και εκσυγχρονισμό των Μυστικών Υπηρεσιών, και επανενεργοποίηση των φυλακίων της ΕΦ που έκλεισαν μονομερώς.

Ο ρόλος των Υπηρεσιών Ασφαλείας

Στην ανάλυσή του, ο ειδικός σε θέματα Ασφάλειας Νικόλας Στυλιανού ανέπτυξε τις αλλαγές που συντελούνται στο περιβάλλον εσωτερικής και εξωτερικής ασφάλειας, σημειώνοντας το εξαιρετικά πολύπλοκο έργο των Υπηρεσιών Πληροφοριών σε επίπεδο επιλογής διαχείρισης και αξιολόγησης του όγκου πληροφόρησης. Έπειτα ανέλυσε λεπτομερώς τις υφιστάμενες τάσεις τρομοκρατίας (εν υπνώσει επίδοξοι τρομοκράτες, οι μοναχικοί λύκοι, οι ξένοι μαχητές που επιστρέφουν Ευρώπη και η διείσδυση τρομοκρατών μέσα από μεταναστευτικές ροές). Ο κ. Στυλιανού, αφού κατέδειξε τα στάδια που θα μπορούσε να εμποδιστεί ένας δράστης, από την αγορά όπλων μέχρι την εκδήλωση κτυπήματος, υπογράμμισε την αυξημένη χρησιμότητα του ανθρώπινου παράγοντα και των πληροφοριών που προέρχονται από φυσικά πρόσωπα.

Μεταξύ άλλων, μίλησε για την έλλειψη αναλυτικής ικανότητας και εξειδικευμένων ειδικοτήτων στις Υπηρεσίες Πληροφοριών, και έθιξε την ανάγκη για στενότερη συνεργασία μεταξύ των δυνάμεων επιβολής του νόμου και των υπηρεσιών πληροφοριών. Τέλος, αναφέρθηκε στις προοπτικές και τα προβλήματα για στενότερη διακρατική συνεργασία μέσω των μηχανισμών ασφαλείας και πληροφοριών σε επίπεδο Ε.Ε., ενώ για την περίπτωση της Κύπρου υπογραμμίστηκε πως μπορεί να αποτελέσει πιθανό στόχο τρομοκρατίας, λόγω του ότι είναι τουριστικός προορισμός, διακυβεύονται μεγάλα ξένα συμφέροντα.

Ο προβληματισμός του κοινού

Στη συζήτηση που ακολούθησε, ο Αρχηγός της Εθνικής Φρουράς μίλησε με κολακευτικά λόγια για τους ομιλητές, παραλλήλισε τον Κουρδικό Αγώνα ως αντίστοιχο της Επανάστασης του 1821 και του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ. Παράλληλα, μέρος του κοινού αλλά και απόστρατων αξιωματικών εξέφρασαν τις σκέψεις, τα παράπονα, αλλά και τον προβληματισμό τους για την υπέρμετρη, όπως χαρακτήρισαν, επέμβαση των πολιτικών στο έργο των αξιωματικών της Εθνικής Φρουράς. Συζήτηση έγινε και για τον ρόλο που διαδραματίζουν τα ΜΜΕ στη διαχείριση κρίσεων.