«Έγινε πραξικόπημα μέσα στο πραξικόπημα»;

Βρισκόταν ή όχι ο Μακάριος στο Προεδρικό Μέγαρο το πρωί εκείνο της 15ης Ιουλίου 1974, όταν εκδηλώθηκε το πραξικόπημα εναντίον του από τους αξιωματικούς της Χούντας των Αθηνών στην Κύπρο; Οι πραξικοπηματίες ήθελαν να τον σκοτώσουν και ποια τα κίνητρα της ανατροπής του; Πώς κατάφερε ο Αρχιεπίσκοπος να διαφύγει από τον Λόφο και ποιος όρκισε, τελικά, στη συνέχεια τον Νίκο Σαμψών ως Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας; Αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα φωτίζει εν μέρει ο Φάκελος της Κύπρου, μέρος του οποίου δόθηκε στη δημοσιότητα αυτήν την εβδομάδα. Το παρόν άρθρο θα επιχειρήσει να ρίξει φως σε μιαν από τις πιο σκοτεινές και συνάμα τραγικές περιόδους της κυπριακής Ιστορίας μέσα από τις καταθέσεις των ίδιων των πρωτεργατών του πραξικοπήματος, έτσι όπως καταγράφονται στα πρακτικά της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων, στις συνεδριάσεις που έγιναν μεταξύ 2 και 22 Ιουλίου 1986. Οι πιο κάτω μαρτυρίες ασφαλώς δεν αποτελούν την πάσα αλήθεια των γεγονότων, αλλά την εκδοχή των όσων καταθέτουν.

Continue reading “«Έγινε πραξικόπημα μέσα στο πραξικόπημα»;”

Το ενεργειακό μανιφέστο της ΤΡΑΟ

Στο λιμάνι της Αττάλειας, όπου αγκυροβόλησε αυτήν την εβδομάδα το τουρκικό γεωτρύπανο «Πορθητής», βρίσκονται πλέον στραμμένα τα βλέμματα Λευκωσίας και Αθήνας, προκειμένου να διαπιστωθεί αν ο Ερντογάν θα δώσει εντολή έναρξης γεωτρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο πριν από τις τουρκικές εκλογές στις 24 Ιουνίου. Τα μέχρι στιγμής σενάρια θέλουν την τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίου ΤPAO να προγραμματίζει εντός καλοκαιριού δύο γεωτρήσεις, η πρώτη στον στόχο «Αλάνια 1», 100 περίπου χιλιόμετρα από το ακρωτήρι Ακάμα, και η δεύτερη στον στόχο «Φοινίκη 1», ανοικτά του κόλπου Αττάλειας στα Βόρεια της Κύπρου. Αν το γεωτρύπανο πάει εκτός της κυπριακής ΑΟΖ, η Λευκωσία μπορεί να ανακουφιστεί, αλλά αυτό θα σηματοδοτήσει την έμπρακτη αμφισβήτηση της ελλαδικής ΑΟΖ στο Καστελόριζο. Σε κάθε περίπτωση οι στόχοι αυτοί αλλά και οι επιδιώξεις της TPAO στην ευρύτερη ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο, όπου έχει υπογράψει παράνομες συμφωνίες με το ψευδοκράτος, αναγράφονται στις ετήσιες εκθέσεις στρατηγικής της ίδιας της εταιρείας.

Continue reading “Το ενεργειακό μανιφέστο της ΤΡΑΟ”

To μήνυμα της συμμαχίας ΕΝΙ-ΤΟΤΑL

Στρατηγικής σημασίας κίνηση για το μέλλον του ενεργειακού προγράμματος της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί το έμπρακτο ενδιαφέρον της γαλλικής ΤΟΤΑL για το θαλάσσιο τεμάχιο 8 της Κυπριακής ΑΟΖ. Στη συνάντηση, που έγινε αυτήν την εβδομάδα στο Προεδρικό μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας και του Περιφερειακού Διευθυντή της ΤΟΤΑL, Στεφάν Μισέλ, η γαλλική πλευρά κατέθεσε επίσημο αίτημα για συνεκμετάλλευση του τεμαχίου 8 με την ιταλική ENI.

Υπενθυμίζεται ότι οι δύο εταιρείες εργάζονται από κοινού και στα θαλάσσια τεμάχια 6 και 11 της ΑΟΖ. Η εξέλιξη αυτή δεν είναι καθόλου τυχαία, καθώς φαίνεται πως το «πάθημα» της ιταλικής εταιρείας ΕΝΙ στο οικόπεδο 4, μετά και το τουρκικό μπλόκο, έγινε μάθημα και πλέον η εμπλοκή της Γαλλίας μέσω της ΤΟΤΑL στέλνει πολλαπλά μηνύματα προς πάσα κατεύθυνση. Σημειώνεται πως σχεδόν ολόκληρο το τεμάχιο 8 περιλαμβάνεται στους παράτυπους χάρτες που κυκλοφορεί η Τουρκία και αδειοδοτήθηκε από τo ψευδοκράτος στην TPAO.

Continue reading “To μήνυμα της συμμαχίας ΕΝΙ-ΤΟΤΑL”

Κυπριακό και σύγκρουση Ισραήλ-Παλαιστινίων

Τα αιματηρά επεισόδια στα σύνορα Ισραήλ-Γάζας αυτήν την εβδομάδα συγκλόνισαν τη διεθνή κοινότητα και, αναπόφευκτα, την Κύπρο. Το Παλαιστινιακό μαζί με το Κυπριακό, το ζήτημα του Ναγκόρνο Καραμπάχ, μαζί με αυτό του Κοσόβου και της Σερβίας, αποτελούν μερικά από τα πιο δυσεπίλυτα γνωστά προβλήματα σε διεθνές επίπεδο. Αν και η φύση των διενέξεων αυτών διαφέρει σε πολλά επίπεδα, εντούτοις η σύγκρισή τους μπορεί να επιφέρει πολλά χρήσιμα συμπεράσματα.

Η σύγκριση της διένεξης Ισραήλ-Παλαιστινίων με το Κυπριακό και οι ομοιότητες, αλλά και διαφορές που έχουν, υπήρξε το αντικείμενο μελέτης μιας έρευνας που δημοσιεύτηκε τον περασμένο Μάρτιο, από το ισραηλινό ινστιτούτο ερευνών Mitvim. Η ερευνήτρια Δρ Dahlia Scheindlin, αν και δεν παραγνωρίζει τη σημασία των διεθνών δρώντων στην επίλυση των δύο διενέξεων, εντούτοις επικεντρώνεται κυρίως στον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών, του κοινού, της πολιτικής ηγεσίας και των συνεχιζόμενων διαπραγματευτικών διαδικασιών. Αναγνωρίζει, επίσης, πως τα δυνητικά οφέλη και τα θετικά κίνητρα για την ειρήνη, όπως το οικονομικό όφελος, δεν είναι πάντοτε επαρκή για να ωθήσουν τα μέρη να συμφιλιωθούν. Στο τέλος της συγκριτικής μελέτης παραθέτει κάποια συμπεράσματα (lessons learned).

Continue reading “Κυπριακό και σύγκρουση Ισραήλ-Παλαιστινίων”

Η εφιαλτική λύση κάτω από το τραπέζι

Η δήλωση του Προέδρου της Δημοκρατίας στις 2 Ιανουαρίου 2017 προς την Τουρκία, να περιορίσει τις απειλές και έρευνές της «εις όσα τους αναλογούν στην ΑΟΖ τής εν λόγω παράνομης οντότητας (κατεχόμενα)», πυροδότησε έναν νέο, επικίνδυνο κύκλο συζήτησης για το κατά πόσον η λύση ΔΔΟ έχει ουσιαστικά ενταφιαστεί και υποβόσκει ένα πλάνο Β, αυτό της λύσης δυο κρατών.

Η δήλωση αυτή δεν έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία, αλλά αποτελεί συνέχεια μιας σειράς γεγονότων-δημοσιευμάτων τα τελευταία χρόνια, που καλλιεργούν μια «περιρρέουσα ατμόσφαιρα» λειτουργώντας εκβιαστικά προς την ελληνική πλευρά με τον εξής τρόπο: Ή θα αποδεχτούμε τις υποχωρήσεις και τον «οδυνηρό συμβιβασμό» στο πλαίσιο της ΔΔΟ για άμεση λύση ή θα τροχοδρομηθεί λύση δυο κρατών με αναγνώριση και ένταξη του ψευδοκράτους στην Ε.Ε.
Continue reading “Η εφιαλτική λύση κάτω από το τραπέζι”

Προσδοκώντας στα μάγια της «Καλυψούς»

Karl-Friedrich-Lessing-1

Με το τρυπάνι της ΕΝΙ να βυθίζεται στον στόχο «Καλυψώ» του οικοπέδου 6 της κυπριακής ΑΟΖ υποδεχόμαστε το 2018, την ίδια ώρα που οι Τούρκοι κλιμακώνουν πρακτικά και λεκτικά την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Η πολυαναμενόμενη γεώτρηση πραγματοποιείται υπό το άγρυπνο μάτι των δυνάμεων ασφαλείας Κύπρου και Ελλάδας, αφού οι Τούρκοι έχουν δεσμεύσει με Navtex σχεδόν ολόκληρη την κυπριακή ΑΟΖ. Το τουρκικό ερευνητικό σκάφος «Μπαρμπαρός» αλλά και πολεμικά πλοία αναμένεται το επόμενο διάστημα να συνοδεύσουν το τουρκικό γεωτρύπανο Deep Sea Metro II, το οποίο θα στηθεί σε κοντινή απόσταση από την εξέδρα Saipem 12000 της ΕΝΙ.

Continue reading “Προσδοκώντας στα μάγια της «Καλυψούς»”

Από την «Ένωση» στο Σύνταγμα της Ζυρίχης

ΜΟΝΟ ΕΝΩΣΗ

Πενήντα επτά χρόνια έχουν περάσει από την ιστορική εκείνη υπογραφή των συμφωνιών στη Ζυρίχη και στο Λονδίνο, που ενταφίασαν ουσιαστικά το όραμα για Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, για το οποίο οι ηρωομάρτυρες της ΕΟΚΑ θυσιάστηκαν τα προηγούμενα πέντε χρόνια. Ο αντιαποικιακός-ενωτικός αγώνας, που άρχισε το 1955, απέκτησε με το πέρασμα του χρόνου έναν παλλαϊκό χαρακτήρα, γεγονός που θορύβησε έντονα τους Άγγλους, που έβλεπαν τη μια μετά την άλλη τις αποικίες τους να διεκδικούν ανεξαρτησία, απειλώντας την κυριαρχία της κραταιής Pax Britanica. Continue reading “Από την «Ένωση» στο Σύνταγμα της Ζυρίχης”

Σύγκριση Σχεδίου Ανάν και συγκλίσεων Αναστασιάδη-Ακιντζί

Τα ψέματα τελείωσαν. Από αύριο μέχρι και την Παρασκευή τα βλέμματα και η προσοχή όλων θα είναι στραμμένα στο Μοντ Πελεράν της Ελβετίας. Μέσα στις κρίσιμες αυτές πέντε μέρες αναμένεται να κριθεί το μέλλον των διαπραγματεύσεων με τους οιωνούς να μην είναι οι καλύτεροι. Η αδιάλλακτη στάση της Τουρκίας στα θέματα της ασφάλειας και των εγγυήσεων αλλά και του εδαφικού που θα συζητηθεί δεν αφήνουν περιθώρια υπέρμετρης αισιοδοξίας. Ωστόσο, αυτό που στην τελική όλοι αναμένουν και ελπίζουν είναι το νέο σχέδιο λύσης να είναι σαφώς βελτιωμένο από το απορριφθέν Σχέδιο Ανάν. Ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δηλώνει κατά καιρούς πως οι μέχρι τώρα επιτευχθείσες συγκλίσεις στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι βελτιωμένες εν συγκρίσει με το Σχέδιο Ανάν. Είναι όμως έτσι ακριβώς τα πράγματα; Στην παρούσα ανάλυση θα επιχειρήσουμε μια συγκριτική προσέγγιση ορισμένων βασικών προνοιών του Σχεδίου Ανάν με τις υπάρχουσες συγκλίσεις, όπως αυτές έχουν διατυπωθεί δημόσια, ούτως ώστε να δούμε πού και αν υπάρχει διαφοροποίηση.

Continue reading “Σύγκριση Σχεδίου Ανάν και συγκλίσεων Αναστασιάδη-Ακιντζί”

Αλλαγή φάσης για την ελληνική ΑΟΖ

%ce%b1%ce%bf%ce%b6

Εξαιτίας των κρίσιμων εξελίξεων στο Κυπριακό, δυο άκρως σημαντικές εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας πέρασαν αυτήν την εβδομάδα σχεδόν απαρατήρητες. Η πρώτη αφορά την υπογραφή, επιτέλους, της απόφασης από τον Υπουργό Ενέργειας της Ελλάδας Πάνο Σκουρλέτη για τον ορισμό ως Επιλεγέντος Αιτούντος της κοινοπραξίας Total, Edison, Ελληνικά Πετρέλαια στο θαλάσσιο οικόπεδο 2 της ελληνικής ΑΟΖ, που βρίσκεται στο Ιόνιο. Η δεύτερη είδηση σχετίζεται με την επίσημη πλέον δήλωση από τον Ισραηλινό Υπουργό Ενέργειας ότι ο αγωγός East Med (Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας- Ιταλίας) είναι βιώσιμος αλλά και ανταγωνιστικός. Ειδικά η δεύτερη εξέλιξη δεν πρέπει επ’ ουδενί να υποβαθμίζεται, αφού συνδέεται άρρηκτα με το Κυπριακό, δεδομένου ότι το ζήτημα των υδρογονανθράκων παρουσιαζόταν ως κίνητρο προκειμένου η Τουρκία να συμβάλει στην επίλυση του προβλήματος. Το χαρτί του τουρκο-ισραηλινού αγωγού μέσω της κυπριακής ΑΟΖ χρησιμοποιήθηκε και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται επανειλημμένα από δικούς μας αλλά και ξένους αναλυτές, οι οποίοι θεώρησαν πως με αυτόν τον τρόπο λύνεται το παζλ. Εντούτοις η γεωπολιτική πραγματικότητα έρχεται ακόμη μια φορά να τους διαψεύσει πανηγυρικά, αφού σε πρώτη φάση ο ισραηλινο-τουρκικός αγωγός μπαίνει στο συρτάρι.

Continue reading “Αλλαγή φάσης για την ελληνική ΑΟΖ”

Πίσω από την ιδέα της διχοτόμησης

Φωτογραφία από την ένοπλη δράση  της TMT.
Φωτογραφία από την ένοπλη δράση της TMT.

Μια άκρως ενδιαφέρουσα διάλεξη με θέμα τη δράση και τους στόχους των Τούρκων της Κύπρου κατά την περίοδο 1955-1960, μέσα από τη δημόσια ρητορική των σημαντικότερων τουρκικών οργανώσεων της εποχής, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη στο Βιβλιοπωλείο Γιαλούσα στη Λευκωσία από τις εκδόσεις «Αιγαίον». Εισηγητής της εκδήλωσης ήταν ο Υποψήφιος Διδάκτωρ Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κύπρου Χάρης Α. Αλεξάνδρου. Σε αρχικό πλαίσιο ο κ. Αλεξάνδρου εξήγησε πώς οι ταυτοτικές διεργασίες στο νησί κορυφώνονται μεταξύ του 1955 και 1959.H παρουσίαση προσέγγισε την τουρκική εικόνα μέσα από τις προκηρύξεις των τ/κ οργανώσεων που έδρασαν κατά την περίοδο του αγώνα της EOKA. H περίοδος του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα μεταξύ ’55-59, επεσήμανε ο κ. Αλεξάνδρου, αποτέλεσε την τελευταία περίοδο της διαμόρφωσης της τουρκικής πολιτικής στο Kυπριακό κατά την Aγγλοκρατία. Βασικό αίτημα της τουρκικής πλευράς ήταν η διχοτόμηση, η οποία μάλιστα παρουσιάζεται ως τουρκική υποχώρηση.

Continue reading “Πίσω από την ιδέα της διχοτόμησης”