Η Αρμενία τίμησε τα θύματα της Γενοκτονίας

DOC.20150424_.1240169_.mnimio_

Με τη δέουσα ευλάβεια και μέσα σε κλίμα συγκίνησης πραγματοποιήθηκαν χθες οι εκδηλώσεις μνήμης στο Ερεβάν της Αρμενίας, με αφορμή τη συμπλήρωση των 100 χρόνων από το αποτρόπαιο έγκλημα της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τους Οθωμανούς Τούρκους και τους Νεοτούρκους του Κεμάλ (1915). Το «παρών» τους στις εκδηλώσεις έδωσαν πολλοί ηγέτες κρατών, μεταξύ των οποίων ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης. Από κυπριακής πλευράς παρόντες ήταν, επίσης, ο Πρόεδρος της Βουλής Γιαννάκης Ομήρου και οι βουλευτές Μάριος Καρογιάν (ΔΗΚΟ) και Γιώργος Βαρνάβα (ΕΔΕΚ). Την ελληνική κυβέρνηση εκπροσώπησε η Πρόεδρος της Βουλής Ζωή Κωνσταντοπούλου.

Αντιπερισπασμός Τουρκίας

Παράλληλα, χθες Παρασκευή, η Τουρκία φιλοξένησε, επίσης, τελετές για την 100ή επέτειο από την έναρξη της Μάχης της Καλλίπολης. Παρ’ όλα αυτά, η πραγματική μάχη εκεί ξεκίνησε στις 25 Απριλίου, και ο Πρόεδρος της Αρμενίας Serhz Sargsyan κατηγόρησε την Τουρκία ότι «προσπαθεί να αποσπάσει την προσοχή του κόσμου» από την τελετή μνήμης στο Ερεβάν. Έπειτα από την τελετή κατάθεσης λουλουδιών, ο κ. Sargsyan απευθύνθηκε στους καλεσμένους του, σημειώνοντας: «Είμαι ευγνώμων προς όλους όσοι βρίσκεστε εδώ, για να επιβεβαιώσετε, για άλλη μια φορά, τη δέσμευσή σας για τις ανθρώπινες αξίες, να δηλώσετε ότι τίποτα δεν έχει ξεχαστεί, και ότι μετά από 100 χρόνια θυμόμαστε».

Απογοήτευσε ο Ομπάμα

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα εξέδωσε χθες μια προσεκτικά διατυπωμένη δήλωση για την επέτειο, αναφερόμενος σε «μία από τις χειρότερες αγριότητες του 20ού αιώνα», χωρίς ωστόσο να κάνει χρήση της λέξης «γενοκτονία», όπως έπραξαν αυτές τις μέρες οι Βλαντιμίρ Πούτιν, Φρανσουά Ολάντ και ο Πρόεδρος της Γερμανίας.

Σημειώνεται ότι το 2008, κατά την προεδρική προεκλογική του εκστρατεία, ο τότε γερουσιαστής Ομπάμα είχε ορκιστεί να «αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων» και σε νέα δήλωσή του είπε: «Έχω δηλώσει επανειλημμένα τη δική μου άποψη για το τι συνέβη το 1915, και η άποψή μου δεν έχει αλλάξει».

Αντιδρώντας στην υποκριτική αυτή στάση του Ομπάμα, ο Εκτελεστικός διευθυντής της Αρμενικής Συνέλευσης της Αμερικής, Bryan Ardouny, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Η άσκηση του Προέδρου Ομπάμα στη γλωσσική γυμναστική για τη Γενοκτονία των Αρμενίων είναι ανάρμοστη του προτύπου του ιδίου και ενός παγκόσμιου ηγέτη σήμερα».

Η απόφαση του Ομπάμα εξόργισε επιπλέον και πολλούς άλλους Αρμένιους στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο εξωτερικό, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι ήλπιζαν πως ο Πρόεδρος των ΗΠΑ θα χρησιμοποιούσε την εκατονταετηρίδα ως μια ευκαιρία για να βάλει τα πράγματα στη σωστή τους βάση, λαμβάνοντας υπόψη το ιστορικό του για την αναγνώριση της Γενοκτονίας πριν από την ανάληψη της προεδρίας του.

Σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές, η στάση αυτή του Ομπάμα, να αποφύγει να ονομάσει τις δολοφονίες του 1915 ως γενοκτονία, συνδέεται με την προσπάθεια των ΗΠΑ να μην επιδεινώσουν τις ήδη τεταμένες σχέσεις με την Τουρκία, στο έδαφος της οποίας διατηρούν μια σημαντική αεροπορική βάση στον Νότο, κοντά στη Συρία. Η Τουρκία εξακολουθεί προφανώς να διαδραματίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο για τις ΗΠΑ, δεδομένης της συριακής κρίσης αλλά και της ανάγκης για αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους.

Έκπληκτοι οι Τούρκοι

Λίγες μόνο ώρες πριν από την τελετή για την εκατονταετηρίδα από τη Γενοκτονία, ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας, Αχμέτ Νταβούτογλου, δήλωσε ότι θα πρέπει να ληφθούν οι απαιτούμενες πρωτοβουλίες όσον αφορά τη Ρωσία.

«Σήμερα (στις 23 Απριλίου), μιλήσαμε με τον υπουργό Εξωτερικών μας (Μεβλούτ Τσαβούσογλου) για τη Ρωσία. Θα πρέπει να ληφθούν οι απαιτούμενες πρωτοβουλίες», δήλωσε ο Νταβούτογλου σε δημοσιογράφους, όταν του ζητήθηκε να σχολιάσει τη δήλωση που διατύπωσε την ίδια μέρα ο Ρώσος Πρόεδρος αναφερόμενος στις δολοφονίες χρησιμοποιώντας τη λέξη «γενοκτονία».

«Η παρουσία της Ρωσίας και της Γαλλίας στο Ερεβάν ρίχνει επίσης σκιές πάνω από την αμεροληψία της Ομάδας του Μινσκ. Απαραίτητες διπλωματικές πρωτοβουλίες αναλαμβάνονται και για τις δύο αυτές χώρες», πρόσθεσε ο Νταβούτογλου, αναφερόμενος στην παρουσία τόσο του Πούτιν όσο και του Ολάντ κατά την τελετή στο Ερεβάν. «Αυτό που έχει σημασία είναι μια σαφής εξήγηση για τη στάση μας στον κόσμο», δήλωσε ο Τούρκος Πρωθυπουργός.

Επιπλέον, σύμφωνα με τη «Χουριέτ», ο Τούρκος Υπουργός Ενέργειας Τανέρ Γιλντίζ δήλωσε στους δημοσιογράφους, κατά τη διάρκεια δεξίωσης στην Άγκυρα προχθές Πέμπτη, ότι έμεινε έκπληκτος από τις παρατηρήσεις του Ρώσου Προέδρου, σημειώνοντας όμως πως «δεν θα επηρεάσουν τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για την εκτέλεση κοινών έργων με τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένου του εμπορίου φυσικού αερίου».

Γερμανική αναγνώριση

Με τον πλέον επίσημο τρόπο αναγνώρισε και η Γερμανία τη Γενοκτονία των Αρμενίων την περασμένη Πέμπτη το βράδυ. Συγκεκριμένα, ο Γερμανός Πρόεδρος Γιόαχιμ Γκάουκ, σε ομιλία του κατά τη διάρκεια θρησκευτικής τελετής για την επέτειο της εξολόθρευσης 1,5 εκατομμυρίου Αρμενίων από τους Οθωμανούς, έκανε χρήση του όρου «γενοκτονία», λέξη την οποία το Βερολίνο απέφευγε για πολλά χρόνια. Προς τιμήν του, ο Γερμανός Πρόεδρος αναγνώρισε το μερίδιο ευθύνης που αναλογεί και στους Γερμανούς για την εξέλιξη των γεγονότων, αφού Γερμανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι σχεδίασαν, βοήθησαν και εν μέρει εκτέλεσαν τις απελάσεις, ενώ οι ηγέτες στο Βερολίνο αγνοούσαν τις εκθέσεις των Γερμανών παρατηρητών και διπλωματών στο έδαφος, είπε ο κ. Γκάουκ. Αυτό σημαίνει ότι η Γερμανία είχε «μια κοινή ευθύνη, ενδεχομένως ακόμη και μια κοινή επίπληξη, για τη Γενοκτονία των Αρμενίων», εξήγησε.

«Η μοίρα των Αρμενίων είναι ένα ιστορικό παράδειγμα μαζικής εξόντωσης, εθνοκάθαρσης, απελάσεων και, ναι, γενοκτονιών, που άφησε ένα τέτοιο τρομερό σημάδι στον 20ό αιώνα», δήλωσε ο κ. Γκάουκ, προσθέτοντας: «Αυτή η σχεδιαζόμενη και εγκληματικά σχεδιασμένη πράξη χτύπησε τους Αρμενίους για έναν και μόνο λόγο: επειδή ήταν Αρμένιοι».

Η Bundestag αναγνώρισε τη Γενοκτονία

Παράλληλα, το γερμανικό κοινοβούλιο, με συντριπτική πλειοψηφία, ενέκρινε χθες ψήφισμα, αναγνωρίζοντας τη Γενοκτονία των Αρμενίων, διακινδυνεύοντας, έτσι, μια διπλωματική ρήξη με την Άγκυρα.

Η ψηφοφορία σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή της στάσης της Γερμανίας, που αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και όπου ζει μια μεγάλη τουρκική κοινότητα.
Σε αντίθεση με τη Γαλλία και πολλές άλλες χώρες, το Βερολίνο είχε εδώ και καιρό αντισταθεί στη χρησιμοποίηση της λέξης «γενοκτονία» για τη σφαγή των Αρμενίων.

Φλαμανδική Βουλή

Σχεδόν ομόφωνα ενέκρινε και η φλαμανδική Βουλή την περασμένη Τετάρτη σχετικό ψήφισμα, στο οποίο καταδικάζει την αρμενική Γενοκτονία από την Οθωμανική Αυτοκρατορία κατά τη διάρκεια των ετών του A’ Παγκοσμίου Πολέμου, καλώντας παράλληλα την τουρκική κυβέρνηση να το αναγνωρίσει. Η επαρχία της Φλάνδρας είναι μία από τις περιοχές του Βελγίου το οποίο αναγνώρισε την Γενοκτονία των Αρμενίων ήδη από το 1998. Το ψήφισμα του Κοινοβουλίου της Φλάνδρας ήρθε λίγες ημέρες μετά το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με το οποίο προτρέπει την Τουρκία να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία.

Τον όρο «σφαγή» επέλεξε η Βουλγαρία

Το κοινοβούλιο της Βουλγαρίας απέφυγε χθες να ονομάσει τα γεγονότα του 1915 ως γενοκτονία και, αντ ‘αυτού, επέλεξε να χρησιμοποιήσει τον όρο «σφαγή». Το ειδικό αυτό ψήφισμα εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο με 157 ψήφους υπέρ και 36 κατά, ενώ όλοι οι βουλευτές που το καταψήφισαν προέρχονται από το «Κίνημα για τα Δικαιώματα» και το «Κόμμα Ελευθερίας», το οποίο αντιπροσωπεύει τα 800.000 μέλη της τουρκικής μειονότητας στη χώρα, αναφέρει σε δημοσίευμά της η τουρκική εφημερίδα «Σαμπάχ». «Η ιστορία είναι ιστορία, τα θύματα είναι θύματα και αυτή η ημέρα πρέπει να τηρηθεί στη μνήμη τους», δήλωσε ο πρωθυπουργός Μπόικο Μπορίσοφ, πριν από την ψηφοφορία.

Η πρόταση που κατατέθηκε στην Εθνική Συνέλευση της Βουλγαρίας για ψήφιση της αναγνώρισης έχει προταθεί κατ’ επανάληψη από το ακροδεξιό υπερεθνικιστικό κόμμα της μειονότητας Ataka. Το συγκεκριμένο κόμμα έχει γενικά μιαν αντιτουρκική πολιτική, επικαλούμενο τους αιώνες οθωμανικής κυριαρχίας που υπέφερε η Βουλγαρία. Σύμφωνα, πάντως, με μια πρόσφατη έρευνα της Gallup International, το 61% των Βουλγάρων δεν έχει ακούσει ποτέ για τη γενοκτονία των Αρμενίων που έλαβε χώρα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ενώ μόλις το 39% είναι εξοικειωμένοι με το συμβάν.

Επετειακό νόμισμα

Αξίζει να σημειωθεί πως εις ένδειξη φόρου τιμής, η Κεντρική Τράπεζα της Δημοκρατίας της Αρμενίας εξέδωσε ασημένιο αναμνηστικό κέρμα 100 δραμίων αφιερωμένο στη Γενοκτονία του 1915. Το κέρμα απεικονίζει ένα κολάζ από διάφορα αναμνηστικά μνημεία που έχουν ανεγερθεί σε όλο τον κόσμο προς τιμήν των θυμάτων.