Η επιστροφή των Ανανιστών

Μπιλμαν Λεβεντ

Έντονη ανησυχία και προβληματισμό προκάλεσε στη Λευκωσία η είδηση, ότι ο Τούρκος διπλωμάτης Λεβέντ Μπιλμάν ανέλαβε την κρίσιμη διεύθυνση Ευρωπαϊκών Υποθέσεων του Τμήματος Πολιτικών Υποθέσεων στα Ηνωμένα Έθνη. Ωστόσο, διπλωματικές πηγές που επικαλείται το ΚΥΠΕ φρόντισαν να καθησυχάσουν τα πνεύματα, αφού τα θέματα που αφορούν στο Κυπριακό θα τα χειρίζονται ο βοηθός ΓΓ του ΟΗΕ Τζέφρι Φέλτμαν και ο αναπληρωτής ΓΓ Μιροσλάβ Τζιένκα. Σύμφωνα με το βιογραφικό του, ο βετεράνος διπλωμάτης είναι απόφοιτος της Σχολής Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, και πρώην μέλος του Κολεγίου Άμυνας του ΝΑΤΟ στη Ρώμη.

Μεταξύ, 2002-2006 ο Μπιλμάν υπήρξε ένας από τους βασικούς πρωτεργάτες, που συνέβαλαν στις διεθνείς διαπραγματεύσεις για εκπόνηση του «Σχέδιο Ανάν» με σκοπό την επίλυση του Κυπριακού. Αργότερα υπηρέτησε ως Εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών (2006-2008). Το 2010 ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι-Μουν διόρισε τον κ. Μπιλμάν, ο οποίος μέχρι τότε εκπροσωπούσε από τη θέση του Πρέσβη την Τουρκία στο Νέο Δελχί, σαν διευθυντής του τμήματος Πολιτικής και Διαμεσολάβησης στο Τμήμα των Ηνωμένων Εθνών για Πολιτικές Υποθέσεις (UNDPA), του οποίου ηγείτο ο Βοηθός του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την Πολιτικές Υποθέσεις, Λιν Πάσκο.

Επιστροφή Σχεδίου Ανάν
Σύμφωνα με έγγραφο που είχε σταλεί από την Αμερικανική Πρεσβεία στην Άγκυρα το 2006, με ταυτότητα (06ANKARA1655), ο Μπιλμάν θεωρούσε εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί εγχώρια συναίνεση στην Τουρκία για ένα διαφορετικό σχέδιο διευθέτησης που θα καταργούσε το Σχέδιο Ανάν. Ο Μπιλμάν, σημειώνει το έγγραφο, βρισκόταν στα γραφειοκρατικά χαρακώματα κατά τη διάρκεια των εντατικών διαπραγματεύσεων το 2004, και δήλωσε πως η εξασφάλιση της συναίνεσης από την τουρκική κυβέρνηση για το Σχέδιο Ανάν είχε τεράστιο πολιτικό κόστος στη χώρα. «Ο Μπιλμάν είπε ότι είναι σε επαφή με Μόλερ (Ειδικός Αντιπρόσωπος του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο) και η Τουρκία είναι έτοιμη να συνεργαστεί μαζί του. Ωστόσο, ο Μόλερ θα πρέπει να είναι προσεκτικός και να κατανοήσει την ανάγκη έγκρισης της Τουρκίας για να προχωρήσουμε προς τα εμπρός, χωρίς να επιτρέψουν στον Παπαδόπουλο να απαγκιστρωθεί από το Σχέδιο Ανάν», αναφέρει το έγγραφο.

Ο Μπιλμάν, συνεχίζει, διαβεβαίωσε τον Πρέσβη Απακάν ότι το σχέδιο Ανάν βρίσκεται ακόμη στο τραπέζι, αλλά με το αδιέξοδο που υπάρχει, οι τεχνικές συζητήσεις είναι η καλύτερη ευκαιρία για τα Ηνωμένα Έθνη να προχωρήσουν. «Η Τουρκία θα πρέπει να προβεί σε δημόσια δήλωση υπέρ των συνομιλιών και να αναζητήσει τρόπους, ούτως ώστε τα Ηνωμένα Έθνη να πάρουν περισσότερα εποικοδομητικά βήματα. Η Τουρκία, για να μετατοπίσει το επίκεντρο του ενδιαφέροντος, πρέπει να αναλάβει δημόσια πρωτοβουλία, παίρνοντας μια θετική στάση στις συνομιλίες. Ο Απακάν είπε ότι η Τουρκία θα πάρει θετική στάση», καταλήγει το έγγραφο.

Ενάντια στις εξορύξεις
Δεν είναι οι λίγες οι φορές κατά τις οποίες ο κ. Μπιλμάν τάχθηκε -και με σκληρές τοποθετήσεις- ενάντια στα κυριαρχικά δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σχετικά με τη συμφωνία στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ της Γαλλίας και της Κύπρου το 2007, ο Τούρκος διπλωμάτης, που τότε εκτελούσε χρέη εκπροσώπου του Τουρκικού ΥΠΕΞ, δήλωνε στο πρακτορείο Ανατολή: «Πιστεύουμε ότι η ελληνική πλευρά δεν διαθέτει την εξουσία να προβεί σε τέτοιες διεθνείς συμφωνίες για λογαριασμό των Τουρκοκυπρίων ή του νησιού». Το ίδιο διάστημα, σχολιάζοντας τις δηλώσεις του τότε Πρέσβη των ΗΠΑ στη Λευκωσία Ρόναλντ Σλίκερ, σχετικά με το δικαίωμα στις δραστηριότητες εξερεύνησης πετρελαίου στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Μπιλμάν επανέλαβε ότι η ελληνοκυπριακή διοίκηση δεν επιτρέπεται να λαμβάνει τέτοιες νομικές αποφάσεις στο όνομα των Τουρκοκυπρίων και στο σύνολο της Κύπρου.

Διπλωμάτης των αγωγών
Κατά τη διάρκεια της θητείας του στην Ινδία ως Πρέσβης, ο Μπιλμάν προωθούσε επιπλέον την κατασκευή αγωγού Ισραήλ-Τουρκίας-Ινδίας, με σκοπό την περαιτέρω στρατηγική σύσφιγξη των τριών χωρών. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με δημοσιεύματα το 2008, μιλώντας στο Ίδρυμα Ερευνών Ομπσέρβερ, με θέμα «Ινδία και Τουρκία: Παρελθόν και Αναδυόμενες Σχέσεις», ο Τούρκος αξιωματούχος ισχυριζόταν ότι η πρόταση του αγωγού Τουρκίας-Ισραήλ-Ινδίας θα βοηθούσε την Ινδία να πετύχει την ενεργειακή της ασφάλεια, καθώς υπήρχαν φόβοι για την ασφάλεια των άλλων προτεινόμενων αγωγών, όπως π.χ. του Ιράν-Πακιστάν-Ινδίας.

Αρνητής της γενοκτονίας
Αξίζει να σημειωθεί ότι ως εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, ο Λεβέντ Μπιλμάν τάχθηκε κατά το παρελθόν ενάντια στην αναφορά της Anti-Defamation League (ADL) περί Γενοκτονίας των Αρμενίων. Σε δήλωσή του το 2007, ο Bilman υποστήριζε τότε ότι δεν υπάρχει «συναίνεση» μεταξύ επιστημόνων και ιστορικών ότι τα γεγονότα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου συνιστούν γενοκτονία, σε αντίθεση με την πεποίθηση της ADL ότι υπάρχει. «Η απόφαση της ADL να ξαναγράψει την ιστορία είναι αντιφατική και ο λόγος πίσω από αυτήν είναι ακατανόητος», δήλωσε ο Μπιλμάν.