«Έγινε πραξικόπημα μέσα στο πραξικόπημα»;

Βρισκόταν ή όχι ο Μακάριος στο Προεδρικό Μέγαρο το πρωί εκείνο της 15ης Ιουλίου 1974, όταν εκδηλώθηκε το πραξικόπημα εναντίον του από τους αξιωματικούς της Χούντας των Αθηνών στην Κύπρο; Οι πραξικοπηματίες ήθελαν να τον σκοτώσουν και ποια τα κίνητρα της ανατροπής του; Πώς κατάφερε ο Αρχιεπίσκοπος να διαφύγει από τον Λόφο και ποιος όρκισε, τελικά, στη συνέχεια τον Νίκο Σαμψών ως Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας; Αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα φωτίζει εν μέρει ο Φάκελος της Κύπρου, μέρος του οποίου δόθηκε στη δημοσιότητα αυτήν την εβδομάδα. Το παρόν άρθρο θα επιχειρήσει να ρίξει φως σε μιαν από τις πιο σκοτεινές και συνάμα τραγικές περιόδους της κυπριακής Ιστορίας μέσα από τις καταθέσεις των ίδιων των πρωτεργατών του πραξικοπήματος, έτσι όπως καταγράφονται στα πρακτικά της Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων, στις συνεδριάσεις που έγιναν μεταξύ 2 και 22 Ιουλίου 1986. Οι πιο κάτω μαρτυρίες ασφαλώς δεν αποτελούν την πάσα αλήθεια των γεγονότων, αλλά την εκδοχή των όσων καταθέτουν.

Μακάριος νεκρός ή ζωντανός;

Η εξεταστική επιτροπή, με ερωτήσεις προς τους ιθύνοντες του πραξικοπήματος, επιχειρεί αρχικά να εντοπίσει τα κίνητρά τους. Χαρακτηριστική είναι η απάντηση του Μιχαήλ Γιωργίτση, που εκτελούσε τότε καθήκοντα ανώτατου αξιωματικού.

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Έγινε μια σύσκεψη με τον Μπονάνο και ο Μπονάνος σάς είπε, αν θέλετε, να το επιβεβαιώσετε, ότι απολύει ο Μακάριος δύο ΕΣΣΟ, και επειδή θα απολέσει η Ελλάς την Κύπρο, απεφασίσθη η ανατροπή του διά εθνικούς λόγους. Το ερώτημά μου είναι ποια είναι η εκτίμησή σας γι’ αυτούς τους εθνικούς λόγους εν ονόματι των οποίων έπρεπε να ανατραπεί ο Μακάριος. Ή να δολοφονηθεί, ή να συλληφθεί. Επειδή λέτε τη λέξη ανατροπή και αυτήν χρησιμοποίησε και ο Μπονάνος. Είναι αληθές ότι σας είπε τέτοιο πράμα;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Για ανατροπή;

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Ναι, δι’ εθνικούς λόγους.

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Μάλιστα.

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Το επιβεβαιώνετε κι εδώ;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Ναι.

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Το ερώτημά μου είναι ποια είναι η εκτίμησή σας; Ποιοι είναι οι εθνικοί λόγοι στο όνομα των οποίων έπρεπε να ανατραπεί ο Μακάριος;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Πιθανόν διότι δεν εδέχετο την Ένωση και ορισμένα άλλα, όπως ήταν η απόλυσις των δύο ΕΣΣΟ, οι δηλώσεις οι οποίες είχε κάνει ότι δεν θα συμμετάσχει, εάν η Ελλάς έχει προβλήματα στο Αιγαίο, αυτά τα πράγματα.

Ακολούθως η Επιτροπή διερευνά ποιες ήταν οι εντολές που έλαβαν από την ιεραρχία της Χούντας και κατά πόσον γνώριζαν ότι ο Μακάριος ήταν στο Προεδρικό. Ο Γιωργίτσης πέφτει σε αντιφάσεις και ασάφειες.

ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ: Ποια εντολή είχατε για τον Μακάριο, κύριε μάρτυς; Να τον συλλάβετε ζωντανό ή να τον εξοντώσετε;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Υπήρχανε δύο εντολές. Κατ’ αρχήν δεν ξέραμε πού ευρίσκετο ο Μακάριος. Κι όταν κάναμε την ενέργεια στο Προεδρικό Μέγαρο, δεν ξέραμε αν ευρίσκεται εντός του Προεδρικού Μεγάρου, όταν έγινε. Κι ήταν και μια από τις εντολές που είχε πάρει ο κύριος…

ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ: Μα τον κυνηγήσατε όμως. Ποια εντολή είχατε, λέω, να τον πιάσετε, να τον φέρετε στην Αθήνα, να τον δικάσουμε εδώ όλοι στην πλατεία Συντάγματος…

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Εάν μεν κατά τη διάρκεια της συμπλοκής εσκοτώνετο, δεν υπήρχε θέμα. Εάν συλλαμβάνετο, θα στέλνανε αεροπλάνο και θα τον παίρνανε στην Αθήνα.

[….]

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Είναι άλλο σχέδιο για να συλλάβουμε κάποιον, άλλο για να τον σκοτώσουμε. Σεις, τι εντολή δώσατε παρακάτω; Πώς εξειδικεύσατε την εντολή, τη διαταγή του Μπονάνου, παρακάτω;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Ό,τι ακριβώς είπε ο κ. Μπονάνος.

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Δηλαδή, είπατε στον Κομπόκη σκοτώστε τον ή πιάστε τον;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Ή πιάστε τον, ασφαλώς, αφού ήταν και ο ίδιος μέσα στην αίθουσα επιχειρήσεων. Στο ΑΕΔ, όταν ανεβήκαμε απάνω, ήταν και ο ίδιος παρών.

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Για να εκπληρωθεί τώρα ο σκοπός της διαταγής, το αντικείμενο, σκοτώστε τον ή πιάστε τον, δεν έπρεπε προηγουμένως να βεβαιωθείτε ότι ο Μακάριος είναι μέσα στο Προεδρικό Μέγαρο;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Δεν ξέραμε, όπως σας είπα.

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Πώς θα εκτελούσατε τη διαταγή; Εάν ο Μακάριος ήταν εκτός Κύπρου και εκείνη την ημέρα το πρωί 8.30΄ δεν πήγε να κοιμηθεί στο Προεδρικό Μέγαρο, δεν έμενε στο Προεδρικό Μέγαρο, ήταν στη Μονή Κύκκου; Βεβαιωθήκατε ότι ήταν μέσα και ξεκινήσατε ή στα τυφλά βαράγατε;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Όχι.

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Αλλά πώς;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Δεν ξέραμε πού βρίσκεται ο Μακάριος.

[…]

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Δεν ξέρατε. Δεν ξέρατε ότι ήταν μέσα. Τότε πώς θα τον πιάνατε ή θα τον σκοτώνατε;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Όχι. Εδώ ήταν και η απορία η δική μου, όταν έστειλα τον κ. ταγματάρχη, τον Κοντώση.

Από την πλευρά του ο αντιστράτηγος Περικλής Κορκόντζελος, που ήταν επικεφαλής του τμήματος τεθωρακισμένων που έπληξε το Προεδρικό Μέγαρο κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος, αφήνει να εννοηθεί ότι «ενδεχομένως» να ήταν μέσα.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ:. Και κάνατε την επίθεση κατά του Προεδρικού Μεγάρου. Όταν κάνατε αυτήν την επίθεση κατά του Προεδρικού Μεγάρου, ξέρατε ή έστω πιθανολογούσατε ότι ήταν μέσα σ’ αυτό και ο Αρχιεπίσκοπος, μέσα στο Προεδρικό Μέγαρο;

ΚΟΡΚΟNΤΖΕΛΟΣ: Δεν ξέραμε αν υπήρχε μέσα εκείνη τη στιγμή ο Αρχιεπίσκοπος.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Όχι, αν το πιθανολογούσατε. Ήταν φυσικό να είναι δηλαδή;

ΚΟΡΚΟNΤΖΕΛΟΣ: Ήταν ενδεχόμενο να είναι.

«Αφήσαμε χώρο να φύγει»

Στη συνέχεια της δικαστικής εξέτασης ο Γεωργίτσης αναλύει ποια ήταν ακριβώς τα σχέδιά τους όταν πήγαν στο Προεδρικό και ποια σενάρια είχαν για την εξέλιξη της επιχείρησης σε σχέση με τον Μακάριο.

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Πώς διεσώθη, το ξέρετε;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Πώς;

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Πώς διεσώθη; Από πού έφυγε;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Έφυγε από την περιοχή… Όπως ήταν το Προεδρικό Μέγαρο, ήταν ένα στρατόπεδο, το οποίο είχε καταλάβει το Επικουρικό Σώμα, και από εκεί βγήκε έξω, επήρε ένα ιδιωτικό όχημα και έφυγε.

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Δεν κλείσατε εκείνην τη διέξοδο;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Όχι.

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Γιατί;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Διότι δεν υπήρχαν δυνάμεις.

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Μάλιστα. Δεν εκτελέσατε και τη διαταγή αυτήν, τη διαταγή (μέσα ή έξω σε εισαγωγικά). Τη διαρρύθμιση του Προεδρικού Μεγάρου εσείς προσωπικά την ξέρατε; Πού είναι το κατάλυμα του Μακαρίου, πού είναι το γραφείο;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Όχι. Τίποτα. Δεν είχα πάει ποτέ μου.

ΜΠΛΕΤΣΑΣ: Εσείς πού βρισκόσασταν, όταν άρχισε;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Στην ΕΛΔΥΚ.

Διαφορετική η ερμηνεία Κομπόκη

Από την πλευρά του, ωστόσο, ο Κωνσταντίνος Κομπόκης, επικεφαλής των μονάδων καταδρομών κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος, δίνει μια διαφορετική ερμηνεία από αυτήν του Γεωργίτση.

ΚΟΜΠΟΚΗΣ: Έκλεισα, εν πάση περιπτώσει, όλους τους δρόμους και άφησα μόνο την πίσω πλευρά του προεδρικού χώρου αφύλαχτη, που οδηγούσε σε έναν κύριο δρόμο, ο οποίος αυτός κύριος δρόμος έβγαζε προς την κατεύθυνση του Τροόδους, καμία άλλη κατεύθυνση δεν έμεινε ανοιχτή. Η σκέψις μου ήταν ότι, κατευθυνόμενος προς το Τρόοδος, ο Μακάριος απ’ κει και μετά έχει δύο δρόμους. Ο ένας είναι προς την Πάφο κι ο άλλος είναι προς τις αγγλικές Βάσεις του Ακρωτηρίου, αφού ανέβει στο Τρόοδος. Και βέβαια ήλπιζα να κατευθυνθεί κατευθείαν προς τις βάσεις του Ακρωτηρίου και όχι προς την Πάφο, όπου πήγε τελικώς.

ΜΕΛΟΣ: Είπε ο κ. μάρτυς ότι το σχέδιο προσβολής του Προεδρικού Μεγάρου είχε δύο σκέλη. Το ένα ήταν η προσβολή αυτή καθαυτή και το άλλο ήταν μάλλον, απ’ ό,τι κατάλαβα, η διαφυγή. Έτσι, αυτό εννοούσατε; Δεν μας είπατε αυτό το δεύτερο σε ποιον το εμπιστευτήκατε, το πρώτο στον κ. Κορκόντζελο, απλώς το ελεύθερο του ενός δρόμου διαφυγής; Σε άτομο, σε άνθρωπο, σε επικεφαλής κάποιας μονάδας δεν το εμπιστευτήκατε αυτό;

ΚΟΜΠΟΚΗΣ: Αυτό είναι γεγονός ότι δεν σας το ανέφερα. Αυτό το είχα σκεφθεί ως εξής και γι’ αυτήν τη φάση δεν είχα αναθέσει αποστολή σε κανέναν. Αυτό το σκέλος είχε δύο υποσκέλη, ανάλογα με την κατεύθυνση την οποία θα έπαιρνε τελικώς ο Μακάριος, όπως σας είπα. Εάν μεν τρομοκρατημένος όντας ο Μακάριος, σ’ αυτό το σημείο θα ήθελα να σας πω ότι και στο σχέδιο που εδόθη από το ΑΕΔ ετονίσθη, από πλευράς Ιωαννίδη, και εν συνεχεία εγώ το πρόσεξα ιδιαιτέρως, να δοθεί η εντύπωσις με ισχυράν κρούσιν, όπως θα εγίνετο, ότι πράγματι οι φάλαγγες αυτές οι δύο που πηγαίνανε προς το Προεδρικό δεν επρόκειτο να αφήσουν τίποτα όρθιο.

Έπρεπε να τρομοκρατηθεί ο Μακάριος, διότι ήτο ενδεχόμενο να μην ετρομοκρατείτο πράγματι και να μη φύγει. Λοιπόν, το ένα υποσκέλος προέβλεπε ότι, αν μεν έφευγε τρομοκρατημένος και αφού διέφευγε από το Προεδρικό στις αγγλικές Βάσεις, όπου οδηγούσε, στο Ακρωτήρι μάλλον, ο ένας δρόμος, δεν υπήρχε θέμα εφαρμογής δευτέρου σκέλους σχεδίου. Εάν πήγαινε στην Πάφο ή σε κάποιαν άλλη γειτονική περιοχή και έμενε στην Κύπρο και δεν έφευγε, τότε είχα εγώ μεν συλλάβει στο σχέδιο πώς θα ενεργήσω, αλλά δεν είχα καταστήσει ακόμη κανέναν υπεύθυνο.

Και σε άλλο σημείο της κατάθεσής του ο Κομπόκης λέει:

ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ: Είπατε ότι αφήσατε μόνο την πίσω πόρτα αφύλακτη.

ΚΟΜΠΟΚΗΣ: Όχι την πίσω πόρτα, γενικά τον πίσω χώρο του περιβόλου του Προεδρικού Μεγάρου. Βέβαια, σε όλον αυτόν τον χώρο είχε μια πόρτα από το οίκημα του Προεδρικού Μεγάρου που έβγαινε προς τα εκεί. Αν ένας, δηλαδή, ήταν έξω, είχε άλλες διόδους.

ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ: Για να δώσετε τον χρόνο στον Αρχιεπίσκοπο να φύγει. Έτσι;

ΚΟΜΠΟΚΗΣ: Για να δώσω διέξοδο, όχι τον χρόνο. Τον χρόνο τον έδωσα με τις ενάρξεις των βολών.

ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ: Είναι έτσι αυτό; Και να ακολουθήσει ή τη μια ή την άλλη κατεύθυνση. Αυτήν τη γενική κατεύθυνση. Είπατε χθες ότι φοβηθήκατε μήπως τυχόν και ο Μακάριος κατάφερνε να συνεγείρει ένα κομμάτι του πληθυσμού, οπότε τα αποτελέσματα δεν θα ’ταν έτσι που τα περιμένατε. Ναι ή όχι;

ΚΟΜΠΟΚΗΣ: Εκεί φοβήθηκα από την εξής… Σε ό,τι αφορά το δεύτερο σκέλος, που σας είπα χθες. Το πρώτο σκέλος ήταν η διάσωση της ζωής του Μακαρίου. Το δεύτερο σκέλος απέβλεπε εις το να φύγει από την Κύπρο. Εφόσον θα έμενε κάπου στην Κύπρο, δεν εξεπληρούτο το δεύτερο σκέλος. Κατά συνέπεια, με ενδιέφερε να φύγει από κει.

ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ: Πώς εσείς ήσαστε βέβαιοι ότι, διαφεύγων ο Μακάριος, θα έφευγε από την Κύπρο;

ΚΟΜΠΟΚΗΣ: Δεν ήμουν.

Ποιος όρκισε τον Σαμψών;

Μια άλλη σημαντική πτυχή των γεγονότων, στην οποία η Εξεταστική Επιτροπή επιμένει, είναι το ποιος, τελικά, έδωσε εντολή να ορκιστεί ο Νίκος Σαμψών Πρόεδρος της Δημοκρατίας και, αν υπήρχαν άλλοι υποψήφιοι, γιατί δεν επελέγησαν αυτοί. Ο Γιωργίτσης ισχυρίζεται πως υποψήφιοι ήταν ο Αρχιδικαστής Τριανταφυλλίδης και άλλοι δύο, τους οποίους δεν θυμάται, ενώ αναφέρεται και η περίπτωση Γλαύκου Κληρίδη.

«Έγινε πραξικόπημα μέσα στο πραξικόπημα»;Από ποιον θα γινότανε η τελική επιλογή;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Η τελική επιλογή θα γινότανε από μένανε, αλλά εγώ, όταν πήγα στο ΓΕΕΦ στις 15, στις 4.30΄ η ώρα, διότι δεν ήμουν εγώ μες στο ΓΕΕΦ, ήμουνα στην ΕΛΔΥΚ, βρήκα να ορκίζουν τον Σαμψών. Ήταν ο Γεννάδιος εκεί, είχε σηκώσει το χέρι…

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ποιος ήτανε;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Ο Γεννάδιος.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ο Πάφου; Μήπως σας είχε πει και γι’ αυτόν να ’ναι υποψήφιος Πρόεδρος;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Ο τέως Πάφου. Όχι. Ούτε καν είχε αναφερθεί, μάλλον προορίζετο για Αρχιεπίσκοπος.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Μάλλον προορίζετο για Αρχιεπίσκοπος. Έτσι.

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Σταμάτησα προς στιγμήν την ορκωμοσία και λέω: Τι κάνετε εδώ πέρα; Τον Σαμψών βρήκατε να βάλετε; Αλλά, επειδή ήτο δυνατόν η κατάσταση να έχει επιπλοκές με πολλά θύματα, το θέμα το άφησα ως είχε. Και την επομένη το πρωί διέταξα τον κ. συνταγματάρχη Κομπόκη να πάει να επισκεφτεί τον κ. Κληρίδη, που είχαμε εντολή, παρέλειψα να σας πω ότι ο κ. Κληρίδης θα συνέχιζε τον διάλογο με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, τον κ. Ντενκτάς.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Μήπως είχατε εντολή και για τον κ. Κληρίδη να τον βολιδοσκοπήσετε για Πρόεδρο;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Δεν θυμάμαι, γιατί δεν είδα τα ονόματα των υποψηφίων. Εάν ο κ. Κομπόκης τού ’κανε πρόταση δεν ξέρω.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Εσείς ήσασταν ο αρχηγός του πραξικοπήματος. Δεν ξέρετε εάν του έγινε πρότασις ή όχι;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Δεν το θυμάμαι.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Σας παρακαλώ. Το όνομα του κ. Κληρίδη είναι γνωστό στην πολιτική ιστορία της Κύπρου, δεν είναι τυχαίο το όνομα του κ. Κληρίδη, να μην το θυμόσαστε.

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Το όνομα το θυμάμαι, διότι σας είπα μας είπανε ότι θα είναι ο συνεχιστής του διαλόγου. Όταν ήμασταν στην Αθήνα, ούτε καν ανεφέρθη ότι θα είναι ένας από τους υποψηφίους Προέδρους, γιατί θα το θυμόμουνα.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Στην Αθήνα, λοιπόν, δεν σας είπανε ότι θα είναι ένας από τους υποψηφίους Προέδρους. Σας είπαν για άλλους υποψηφίους Προέδρους;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Είπαν τον κ. Τριανταφυλλίδη, τους άλλους δύο δεν θυμάμαι.

Το βασικό ερώτημα, ωστόσο, ήταν ποιος αποφάσισε τελικά να ανακηρύξει τον Σαμψών Πρόεδρο.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: […]Ποιος τον ανακήρυξε Πρόεδρο; Υπήρξατε αρχηγός του
πραξικοπήματος. Θα νόμιζα πως, αφού αποφασίσατε να γίνετε πραξικοπηματίας, η ιδιότης σας ως αρχηγού ήταν εκείνη που βάραινε και συνεπώς ήταν αυτή που θα έπρεπε να καθορίσει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, να τον ανακοινώσει. Λέτε ότι εσείς δεν τον φέρατε. Ποιος τον επέβαλε αυτόν; Έγινε πραξικόπημα μέσα στο πραξικόπημα;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Παρήκουσαν τη διαταγή του Αρχηγού Ενόπλων Δυνάμεων και έβαλαν τον Σαμψών. Τώρα, ποιος από τους δύο, ο Γιαννακόδημος φταίει, ο Κομπόκης φταίει, δεν ξέρω. Εγώ εκείνη τη στιγμή έκρινα ότι, εάν δεν τον όρκιζα, θα υπήρχε νέα επιπλοκή, θα είχαμε νέα αιματοχυσία.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ώστε ή ο κ. Γιαννακόδημος ή ο κ. Κομπόκης είναι αυτοί που ανακήρυξαν Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Για την περίπτωση Σαμψών ο Επιτελής του ΑΕΔ κατά τη διάρκεια του πραξικοπήματος, Αντιστράτηγος Κατσαδήμας Παναγιώτης, χαρακτήρισε τον διορισμό Σαμψών «κατάντημα», ενώ ο Διοικητής Πυροβολικού στο ΓΕΕΦ εκείνη την εποχή Γεώργιος Πούλος αναφέρει πως τελικά «καταλήξανε» στον Σαμψών, αλλά ο ίδιος αρχικά δεν το επιθυμούσε.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Καταλήξανε; Ποιοι καταλήξανε;

ΠΟΥΛΟΣ: Αυτοί. Ο Γεωργίτσης, που έκανε κουμάντο με τους βοηθούς του, και ο Σκλαβενίτης, που ήταν ο αντιπρόσωπος του Ιωαννίδη, κατά πάσα πιθανότητα.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ο Γεωργίτσης και ο Σκλαβενίτης κανόνισαν τον Σαμψών;

ΠΟΥΛΟΣ: Αυτοί. Ανακατευόντανε και άλλοι που ήτανε του πραξικοπήματος, διότι πηγαίνανε κι ερχόντουσαν. Δηλαδή, κάποια στιγμή ήταν ο Κομπόκης μέσα, αλλά ο Κομπόκης, επειδή αλλού υπήρχανε συγκρούσεις κ.λπ., που είχε τμήματα κρούσεως, έφευγε και πήγαινε έξω. Μετά ξαναρχότανε. Εμείς καθόμαστε εκεί πέρα, δεν μπορούσαμε να κουνηθούμε ούτε για… όπως σας είπα προηγουμένως. Και μάλιστα, όταν τελικά τα ψήσανε και είπανε θα κάνουν τον Σαμψών Πρόεδρο, μας φωνάξανε εκεί σε μια αίθουσα τιμών όρθιους να παραστούμε στην ορκωμοσία.

ΠΟΥΛΟΣ: Εκείνος είχε πιαστεί από ένα τραπέζι, είχε γαντζώσει κάτω τον διάδρομο με τα πόδια του και έλεγε, επ’ ουδενί, βάλτε με Υπουργό Αμύνης, ξέρω από όπλα, αλλά για Πρόεδρος δεν ξέρω. Σας το λέω με όλη την ειλικρίνεια δηλαδή.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν ήθελε, δηλαδή, εκεί ο Σαμψών;

ΠΟΥΛΟΣ: Και κάποιος του είπε δεν ντρέπεσαι, παλληκάρι, και δειλιάζεις, εδώ, αν δεν γίνεις Πρόεδρος αυτήν τη στιγμή, χάνεται και το όνειρο της ενώσεως. Και τελικά ορκίστηκε Πρόεδρος. Βέβαια, έβαλε κάτι όρους εκεί πέρα, απ’ ό,τι θυμάμαι, να μην πειραχτούν του Επικουρικού, να μη γίνουν αντεκδικήσεις κ.λπ.

ΜΕΛΟΣ: Ήταν ο Σκλαβενίτης εκεί, όταν γινόντουσαν αυτά;

ΠΟΥΛΟΣ: Ο Σκλαβενίτης; Ο Σκλαβενίτης, αφού σας είπα. Αυτός εισηγήθηκε. Ήταν ο κομισάριος του Ιωαννίδη με εντολές.